eftir Valgeir Skagfjörð, stjórnarformaður Regnbogabarna
Kæru samherjar.
Regnbogabörn fjöldasamtök gegn einelti hafa frá upphafi gefið út blað sitt í þeim tilgangi að miðla upplýsingum um það sem er gert til að sporna við og vinna gegn einelti. Nú fer það senn að ljúka göngu sinni í núverandi mynd með því að þetta er síðasta tölublaðið sem gefið verður út á prenti um sinn. Fyrir þá sem hafa haft af því bæði gagn og gaman verður áfram reynt að halda úti einskonar rafrænu fréttablaði samtakanna, en í hvaða formi hefur enn ekki verið tekin endanleg ákvörðun um. Líklegt þykir mér þó að fleiri samtök komi þar að málum og vonast ég til að Regnbogabörn ásamt fleirum geti komið að því máli í kjölfarið á þjóðarátaki gegn einelti sem stendur fyrir dyrum. Við munum að sjálfsögðu taka þátt í því.
Í vetur höfum við staðið fyrir sjálfstyrkingarnámskeiði og var Guðbjörg Thoroddsen, leikari og kennari okkar handleiðari með prógrammið sitt Baujuna sem reynst hefur mörgum vel til styrkingar, uppbyggingar betri sjálfsmyndar og sem leið út úr þeim hlutverkum sem þeir hafa fest sig í hvort heldur sem þolendur, gerendur eða jafnvel aðstandendur.
Allir vilja jú vera í góðu sambandi við sitt innra líf sem er grundvöllur þess að geta sjálfur haft áhrif á eigin líðan og hegðun. Við hjá Regnbogabörnum hyggjumst halda áfram á þessari braut og bjóða upp á námskeið eftir áramót um leið og við sendum einhverja út af örkinni til að aðstoða þá sem eru í vanda. Stefnt er að því að fara í skóla eftir áramót, en sjálfur hef ég farið á nokkra staði og flutt erindi um einelti. Annars vegar fyrir foreldra og hins vegar nemendur. Til stendur að bjóða kennurum og námsráðgjöfum upp á námskeið til að þeir geti sem best höndlað þau mál sem upp koma í viðkomandi skólum.
Margir hafa komið að máli við samtökin og því miður er hryggilegt að segja frá því að við höfum lítt getað sinnt erindum sem til okkar berast um erfið eineltismál sem upp koma í bæjum og sveitarfélögum út um allt land. Það eru ekki bara börn í grunnskólum sem verða fyrir einelti, mál ungmenna í framhaldsskólum berast til okkar og fullorðnir einstaklingar leita til okkar líka. Í þeim tilfellum er um að ræða mikla vanlíðan sem á gjarna rætur að rekja til þess þegar þeir voru í grunnskóla. Þessir einstaklingar þoldu eineltið árum saman og það jafnvel fylgdi þeim upp í framhaldsskólann og fram á fullorðinsár. Þeir eru oft mjög brotnir, með lítið sem ekkert sjálfstraust, búa við félagslega einangrun og hafa því miður farið á mis við það að vera í góðum mannlegum samskiptum á mótunarárum sínum. Þeir leita til okkar fyrst og fremst til að fá leiðbeiningar um hvað sé hægt að gera og góðu heilli þá hefur verið hægt að vísa þeim áfram á úrræði sem í mörgum tilfellum hafa dugað en sumir ná ekki að vinna úr sínum málum með skelfilegum afleiðingum oft og tíðum.
Ungt fólk hefur fallið fyrir eigin hendi af þessum orsökum og því er mikilvægt að snúa bökum saman og finna fleiri leiðir til að hjálpa einstaklingum að vinna sig út úr þeim vanda sem þegar er orðinn og koma hugsanlega í veg fyrir þann skaða sem kann að verða og verður þótt það komi stundum ekki í ljós fyrr en síðar á ævinni.
Við þurfum líka að snúa bökum saman til að girða fyrir vandann með því að horfast í augu við þá einföldu staðreynd að allir eru sérstakir og allir eiga skýlausan rétt á því að vera þeir sjálfir. Stunda nám í friði fyrir öðrum, njóta sannmælis og virðingar. Enginn á að þurfa að lifa við ótta og kvíða yfir því að fá ekki að gera sig gildandi í samfélaginu og vera þannig útilokaður frá félagslegu samneyti af öðrum. Enginn ætti að fá að hegða sér þannig að troða á öðrum til að fá sínu framgengt. Það hefur ekkert með leiðtogahæfileika að gera ef einhver skyldi velkjast í vafa.
Á þessum tímum er gríðarlega mikilvægt að setja göfug mannleg gildi í öndvegi. Kærleikur á að vera þar efstur á blaði því hann er til staðar í okkur öllum þótt við séum ekki alla daga í því að tjá okkur um hann. Hann birtist í orðum okkar og athöfnum dags daglega. Ef við leyfum kærleikanum að vera ráðandi tilfinningu í lífi okkar þá koma gildi eins og: virðing, tillitssemi, umhyggja, samhugur af sjálfu sér.
Mikið væri nú gott að geta sagt að einelti sé á undanhaldi. Það er því miður ekki þannig. Því miður þá virðist mér það hafa færst heldur í aukana. Sú hraðlest sem Íslendingar hoppuðu um borð í á síðasta áratug hefur ekki fært okkur með auknum hraða í átt að farsæld og betri samskiptum heldur þvert á móti. Við höfum fjarlægst góð og háleit markmið og samfélag barna okkar hefur líka litast af því. Það eru þó ýmis teikn á lofti núna sem gefa von um að fólk ætli að snúa bökum saman og sameinast um mannleg gildi á ný.
Flestir hafa 4 grundvallarþarfir sem brýnt er að uppfylla :
1. Þörf fyrir að finna fyrir styrk sinn.
2. Þörf að finna til frelsis.
3. Þörf til að hafa það skemmtilegt.
4. Þörf fyrir að tilheyra.
Þessum þörfum ber að mæta á heilbrigðan og eðlilegan hátt.
Hver finnur ekki fyrir styrk sínum að ganga yfir hálendið eða ná góðum árangri í námi? Menntun er styrkur. Að vera góður í einhverju er styrkur.
Hver finnur ekki til frelsis að standa upp á fjallstindi og horfa yfir landið og fannhvíta jöklanna tinda?
Hver finnur ekki til frelsis að mega fara niður á Austurvöll og tjá skoðanir sínar? Segja og skrifa það sem manni býr í brjósti?
Hverjum finnst ekki gaman að hlæja, fara út að borða, dansa, fara í bíó, leikhús, skemmtigarð eða bara sitja á útikaffihúsi og horfa á mannlífið?
Hverjum finnst ekki gaman að vera í góðra vina hópi? Tala saman. Hlæja saman. Gráta saman. Standa saman.
Nú um stundir eru yfir 600 milljón nettengingar í gangi. Það er líklegt að um 250 þúsund Myspace síður verði stofnaðar í dag. Árið 2006 voru 60 milljón heimsóknir á Myspace-síður í heiminum. Þannig að núna eru 60 milljónir manna að reyna að mæta þörfinni fyrir að tilheyra. Síðan í september 2005 hafa 150 milljónir farið á Youtube.
Fólk eyðir billjónum í tæki og tól bara til að vera í sambandi við heiminn. Þetta segir okkur að við viljum fá frelsi, styrk og að tilheyra ? samstundis.
Við höfum líka þörf fyrir að leika okkur og hafa gaman. Tiger Woods er talinn hafa rúmlega 80 milljónir Bandaríkjadala í árslaun. Það eru miklir peningar fyrir það að leika golf. David Beckham er talinn hafa um 50 milljónir dala í árslaun. Það eru miklir peningar fyrir að leika knattspyrnu.
Tölvuleikjaiðnaðurinn græðir um 10 billjónir Bandaríkjadala á ári. 10 BILLJÓNIR BARA Í LEIKI. Þetta er vegna þess að þörfin er til staðar. 6,6 milljarðar manna hafa sömu þarfir. Hversu margir geta mætt þörfum sínum og hve margir geta það ekki?
Það er talið að um 9 milljónir manna um heim allan séu í fangelsum. Þeirra þörfum er ekki mætt.
Í Bandaríkjunum lýkur 50% hjónabanda með skilnaði.
Sjálfsmorð eru önnur algengasta dánarorsök ungmenna í Kanada.
250 þúsund ungmenni í USA á aldrinum 15 - 24 ára höfðu sjálfsvígshugsanir á síðasta ári. Á hverju ári fellur ungt fólk fyrir eigin hendi.
Á undanförnum árum hafa lífsgæði aukist mikið á Vesturlöndum. Við eigum meiri mat, föt, hús, bíla, tæki og dót. Samt benda kannanir til þess að fólk sé jafn óánægt og það var fyrir 10, 20 eða jafnvel 30 árum.
Hvað skortir?
Styrk sem sóttur er í þekkingu. Þekkingu á mannlegum þörfum og heilbrigða nálgun á leiðir til að uppfylla þessar sömu þarfir. Ég ber í brjósti von um að heimur fari batnandi og fólk almennt verði sér meðvitað um hvaða gildi það vill að séu ráðandi í lífinu.
Regnbogabörn geta sett sín lóð á vogarskálarnar með því að beita sér fyrir góðum verkefnum sem stuðla að opinni umræðu og upplýsingu um einelti. Með því að standa fyrir fræðslu, fyrirlestrum í skólum og öðrum vinnustöðum þar sem því verður við komið. Að halda áfram að svara erindum þeirra sem leita til okkar með því að vísa á úrræði og veita alla þá aðstoð sem í okkar valdi stendur. Að beita okkur af alefli á vettvangi fjölmiðla og taka almennan þátt í umræðum. Leita stöðugt nýrra leiða til að skapa fjölbreytt verkefni í því augnamiði að efla fræðslu, vitund um einelti. Að í fjarlægri framtíð verði það raunhæft markmið að uppræta einelti. Það er alltaf þannig og verður alltaf þannig að til þess að bæta heiminn þurfum við öll að hugsa um að bæta okkur sjálf.
Með þessum orðum kveð ég blað Regnbogabarna og mig langar um leið að nota tækifærið og þakka Páli Kristni Pálssyni fyrir einstaka þrautseigju og dugnað við að halda úti blaðinu fyrir okkur, halda utan um ritstjórnina, umbrotið og allt það ferli. Páll var hvalreki fyrir samtökin á sínum tíma og það er með vissum trega sem ég kveð en það eru nýjar tímar framundan og vonandi fæ ég að vera í einhverju sambandi við okkar ágæta ritstjóra, blaðamann og rithöfund í framtíðinni.
Takk fyrir samstarfið og farnist þér vel.